Tranende ogen en traanstrepen bij je toypoedel

Tranende ogen en roodbruine traanstrepen: bij toypoedels met een witte, crème of abrikooskleurige vacht is het een van de meest gestelde verzorgingsvragen. Het korte antwoord: de verkleuring komt door porfyrine, een stof die van nature in traanvocht zit en licht haar roodbruin kleurt. De strepen zelf zijn onschuldig en met dagelijks schoonhouden goed te beheersen, maar structureel veel tranen kan een oorzaak hebben die aandacht verdient. Verderop lees je waar tranende ogen bij de toypoedel vandaan komen, wat je er zelf aan doet, wat je vooral níet moet doen en wanneer de dierenarts in beeld komt.

Waarom ontstaan traanstrepen?

Traanvocht is er om het oog schoon en vochtig te houden; een beetje tranen is dus volkomen normaal. Normaal voert een klein afvoerkanaaltje in de binnenooghoek dat vocht af naar de neus. Loopt er méér traanvocht over de rand van het ooglid dan het kanaaltje afvoert, dan trekt het in de vacht onder het oog. De porfyrine in het traanvocht kleurt die haren geleidelijk roodbruin. Op een donkerbruine of zwarte toypoedel zie je daar niets van; op witte en lichte vachten des te meer. Welke vachtkleuren het ras allemaal kent, lees je bij toypoedel kleuren.

Veelvoorkomende oorzaken van tranende ogen

Dat er tranen óver de ooglidrand lopen, kan verschillende redenen hebben. De meest voorkomende:

• Haren in het oog. De poedelvacht groeit altijd door, ook rond de ogen. Krulletjes die in of langs het oog prikken, irriteren en wekken extra traanproductie op.
• Anatomie van kleine rassen. Bij kleine hondjes zoals de toypoedel zijn de traanafvoerkanaaltjes nauw, en soms gedeeltelijk of geheel verstopt. Het vocht kan dan simpelweg nergens anders heen dan over de rand.
• Irritatie van buitenaf. Wind, stof, zand, rook of shampoo die tijdens het wassen in de ogen loopt.
• Allergie. Net als bij mensen kunnen allergische reacties zich uiten in tranende, jeukende ogen, soms samen met huidklachten of gekriebel aan de poten.
• Onderliggende oogproblemen. Een beschadiging van het hoornvlies, een ontsteking of een ooglid dat niet goed aanligt. Deze horen thuis bij de dierenarts.

Ook doorbrekende tandjes bij pups en de wissel van het gebit kunnen tijdelijk voor wat meer traanvocht zorgen; dat trekt meestal vanzelf weer weg.

Dagelijks schoonhouden: de basis die echt werkt

Traanstrepen voorkom je niet door de tranen te "genezen", maar door het vocht niet te laten inwerken. Dat kost per dag nog geen minuut:

• Dep dagelijks de oogomgeving met een zacht gaasje of watje met lauw water, of met speciale reinigingsdoekjes voor de oogomgeving. Veeg van de binnenooghoek naar buiten, en gebruik voor elk oog een schoon watje.
• Droog de vacht onder het oog na. Een blijvend vochtig plekje verkleurt niet alleen, het is ook een fijne plek voor bacteriën en gisten, die de boel bruiner en soms geuriger maken.
• Kam de vacht rond de ogen dagelijks even mee tijdens de gewone borstelroutine, zodat zich geen klitten met vuil en vocht vormen.
• Laat de trimmer de haren rond de ogen kort houden. Tijdens de trimbeurt die elke 6 tot 8 weken op het programma staat, knipt de trimmer de oogpartij vrij zodat er geen haren in het oog prikken. Meer daarover bij toypoedel trimmen. Knip je zelf bij, doe dat dan uiterst voorzichtig met een schaar met ronde punten, en alleen als je hond stil kan blijven.

Reken op geduld: haren die al ingekleurd zijn worden niet meer wit. Ze groeien uit en worden bij de trimbeurten geleidelijk weggeknipt. Als het nieuwe haar schoon blijft, ben je op de goede weg.

Wat je beter níet kunt doen

• Geen make-up-remover, babydoekjes of andere producten voor mensen rond de ogen: die zijn niet gemaakt voor hondenogen en kunnen juist irriteren.
• Geen "wondermiddelen" of poeders met antibiotica van internet. Antibiotica zonder diagnose zijn slecht voor je hond en dragen bij aan resistentie. Middelen die blijvende verdwijning van traanstrepen beloven, maken die belofte niet waar.
• Niet krabben of boenen aan ingedroogde korstjes: eerst weken met lauw water, dan zacht wegdeppen.
• Geen scherpe voorwerpen of puntige schaartjes in de buurt van het oog.
• Wel milde producten kiezen: een hypoallergene shampoo bij het wassen en reinigers die specifiek voor de oogomgeving bedoeld zijn.

Realistische verwachtingen bij lichte vachten

Eerlijk is eerlijk: bij sommige toypoedels met een witte of heel lichte vacht blijft er altijd een zweem zichtbaar, hoe goed je ook je best doet. Dat is geen falen van jou en geen teken dat je hond iets mankeert, zolang de ogen zelf gezond zijn. Laat je dus niet gek maken door foto's van smetteloos witte showhonden of door verkopers die met dat beeld een middeltje aanprijzen. Het doel is een schone, droge, comfortabele oogomgeving, niet een vlekkeloos plaatje. Wie nog voor een pup aan het kijken is en traanstrepen echt storend vindt, kan er rekening mee houden dat de verkleuring op donkere vachten simpelweg onzichtbaar is; bij een goede fokker kun je bovendien vragen of tranende ogen in de lijn voorkomen.

Wanneer naar de dierenarts?

Traanstrepen zijn een cosmetisch verschijnsel, maar de onderliggende traanproductie kan een medisch verhaal zijn. Maak een afspraak bij je dierenarts als je dit ziet:

• Het tranen wordt plotseling duidelijk erger, of begint opeens bij een hond die het nooit had.
• Je hond knijpt een oog dicht, wrijft met zijn poot over het oog of schuurt met zijn kop over de grond.
• Het oog is rood, gezwollen of duidelijk pijnlijk.
• De uitvloeiing is niet helder maar geel of groen, of het oog plakt dicht.
• Eén oog traant opvallend veel meer dan het andere.

De dierenarts kan onder meer beoordelen of er een beschadiging, ontsteking of verstopt traankanaal speelt, en gericht behandelen. Gebruik bij twijfel onze gezondheidscheck als eerste leidraad, en lees voor het bredere plaatje van ras-specifieke aandachtspunten, waaronder het verplichte ECVO-oogonderzoek bij fokdieren, ons artikel over toypoedel en gezondheid.

Kort samengevat

• Traanstrepen ontstaan door porfyrine in traanvocht en vallen vooral op bij witte en lichte vachten.
• Oorzaken van veel tranen: haren in het oog, nauwe traankanaaltjes bij kleine rassen, irritatie of allergie.
• Dagelijks deppen met lauw water of speciale doekjes en de oogpartij kort laten houden werkt het best.
• Geen producten voor mensen en geen antibiotica-middeltjes van internet gebruiken.
• Plotseling erger tranen, pijn, roodheid of geel-groene uitvloeiing: naar de dierenarts.