Zijn poedels geschikt voor mensen met allergieën?

Kort antwoord: een poedel verhaart nauwelijks, maar is niet allergievrij. Wat je allergie opwekt, zit niet in de haren maar in huidschilfers, speeksel en urine, en die maakt elke hond aan. Onderzoek van de Universiteit Utrecht vond geen bewijs dat een ras echt hypoallergeen is. Sommige mensen met een milde allergie merken bij een bepaalde hond minder klachten, maar dat verschilt per persoon en per hond en zegt niets over het ras. Test dus altijd vooraf, met de hond die je wilt nemen. Hieronder lees je waar je precies op reageert, wat het onderzoek zegt, hoe je test en hoe je de klachten in huis beperkt.

Waar je eigenlijk allergisch voor bent

Een hondenallergie is een reactie op eiwitten, niet op haar. Wetenschappers hebben er inmiddels acht gevonden, genummerd van Can f 1 tot en met Can f 8 (Can f staat voor Canis familiaris, de hond). Het belangrijkste is Can f 1, een eiwit uit speeksel en huid. Die eiwitten komen op de vacht terecht en verspreiden zich via schilfers en stof door het huis, ook naar plekken waar de hond nooit komt.

Haren zijn dus eerder een vervoermiddel dan de oorzaak. Daarom helpt een hond die weinig verhaart wel iets, maar lost het het probleem niet op.

Waarom poedels hypoallergeen worden genoemd

De poedel heeft een enkelvoudige krulvacht zonder ondervacht. Dode haren laten wel los, maar blijven grotendeels in de krullen hangen in plaats van op de bank te vallen; lees daarover vachtverzorging van de toypoedel. Je vindt dus veel minder haar in huis dan bij een labrador of herder. Veel mensen merken dat, en daardoor staat de poedel in vrijwel elk lijstje van "hypoallergene honden". Ook de American Kennel Club noemt de poedel een geschikte kandidaat voor mensen met een allergie, maar schrijft er direct bij dat geen enkele hond honderd procent hypoallergeen is.

Wat het onderzoek zegt

Onderzoekers van de Universiteit Utrecht maten Can f 1 in de vacht en in de huizen van honden van zogenoemde hypoallergene rassen, waaronder poedels en labradoodles, en vergeleken die met labradors en andere honden. De uitkomst was het tegendeel van wat je zou verwachten:

• In de vacht van de "hypoallergene" honden zat meer Can f 1 dan bij de andere honden.
• In de lucht in huis vonden ze geen verschil tussen de rassen.
• De verschillen tussen honden van hetzelfde ras waren groter dan de verschillen tussen rassen.

Een Amerikaans onderzoek naar stof in huizen met en zonder "hypoallergene" honden vond evenmin een verschil. De conclusie van beide: het ras zegt weinig, de individuele hond veel. Dat verklaart ook waarom de ene allergische baas bij zijn poedel nergens last van heeft en de andere wel.

Wat vaak wordt gezegd	Hoe het zit
Een poedel is hypoallergeen.	Hij verhaart weinig, maar maakt dezelfde allergenen aan als elke hond.
Je bent allergisch voor hondenharen.	Je reageert op eiwitten uit huid, speeksel en urine.
Een labradoodle of maltipoo is veiliger.	Onderzoek vond daar geen bewijs voor; de vacht van een kruising is bovendien minder voorspelbaar.
Als je bij de ene poedel geen klachten hebt, geldt dat voor elke poedel.	De verschillen tussen honden van hetzelfde ras zijn groot.

Reu of teef: het verhaal van Can f 5

Een deel van de mensen met een hondenallergie reageert vooral op Can f 5. Dat eiwit wordt aangemaakt in de prostaat, dus door reuen, en zit onder meer in de urine en de schilfers. Iemand die alleen of vooral op Can f 5 reageert, heeft bij een teef of een gecastreerde reu soms minder klachten. Of dat voor jou geldt, kan een allergoloog nagaan met een bloedtest die de losse allergenen meet in plaats van "hond" als geheel. Castreren om deze reden doe je alleen in overleg met je dierenarts; meer over de keuze tussen reu en teef lees je in toypoedel reu of teef.

Maakt het formaat uit?

Het ligt voor de hand dat een toypoedel van drie kilo minder allergenen aanmaakt dan een grote poedel van dertig kilo: minder huid, minder speeksel, minder urine. Dat is alleen nauwelijks onderzocht, en de verschillen tussen individuele honden zijn groot. Reken er dus niet op. Wel is een toypoedel praktisch: hij is makkelijker buiten te borstelen en snel te wassen, en je kunt hem makkelijker buiten de slaapkamer houden.

Zo test je vooraf of het werkt

• Weet waar je op reageert. Laat je huisarts of een allergoloog testen, zeker als je astma hebt. Een bloedtest op losse allergenen vertelt ook of Can f 5 een rol speelt.
• Test met de hond, niet met het ras. Ga meerdere keren een paar uur op bezoek bij de fokker, bij voorkeur bij de ouders van de pup. Aai, knuffel en laat de hond op schoot.
• Let op de dag erna. Allergische reacties komen soms pas uren later of bouwen op over dagen.
• Vraag of een hond een weekend mag logeren, bijvoorbeeld een volwassen poedel van de fokker of uit een herplaatsing. Een paar dagen samenleven zegt meer dan een middag.
• Maak afspraken. Een goede fokker neemt een pup terug als het niet gaat, liever dan dat hij in een asiel belandt. Vraag daar vooraf naar; zie een goede toypoedelfokker vinden.

Koop nooit impulsief een pup omdat hij "hypoallergeen" wordt genoemd. Die term is een verkoopargument, en broodfokkers gebruiken hem graag. Een hond die na een paar maanden weer weg moet, is voor iedereen het slechtste scenario; lees ook een toypoedel kopen.

Zo beperk je allergenen in huis

• Slaapkamer hondvrij. De plek waar je acht uur per dag ademt, houd je zo schoon mogelijk.
• Buiten borstelen, liefst door een huisgenoot zonder allergie, met een slicker-borstel.
• Regelmatig wassen en trimmen. Een schone, goed onderhouden vacht houdt minder schilfers vast. Overdrijf het niet, want te vaak wassen droogt de huid uit; zie je toypoedel wassen.
• Stofzuigen met een HEPA-filter, zoals een stofzuiger met HEPA-filter, en gladde vloeren in plaats van vloerbedekking.
• Kleden en mand vaak wassen, op minstens 60 graden als de stof dat toelaat.
• Handen wassen na knuffelen, en niet aan je ogen komen.
• Een luchtreiniger in de woonkamer kan helpen, maar is een aanvulling, geen oplossing.

Heeft je toypoedel zelf een allergie?

Wie zoekt op "toypoedel allergie", bedoelt soms de hond zelf. Ook honden kunnen allergisch zijn, bijvoorbeeld voor huisstofmijt, pollen, vlooienbeten of een eiwit in hun voer. Signalen zijn jeuk, likken en bijten aan de poten, rode huid, schuren met de kop en terugkerende oorontstekingen. Bij een voedselallergie zijn dierlijke eiwitten zoals rund, zuivel en kip vaker de boosdoener dan granen. De diagnose stelt je dierenarts, meestal met een eliminatiedieet van een aantal weken. Meer in voeding voor de toypoedel en oren schoonmaken bij je toypoedel.

Bronnen en controle

Het Utrechtse onderzoek is van Vredegoor en collega's in de Journal of Allergy and Clinical Immunology, 2012 (samenvatting op PubMed). Het Amerikaanse huisstofonderzoek is van Nicholas en collega's in het American Journal of Rhinology and Allergy, 2011 (samenvatting op PubMed). Can f 5 werd beschreven door Mattsson en collega's in 2009 (samenvatting op PubMed). Het standpunt van de American Kennel Club staat op haar pagina over hypoallergene hondenrassen. Dit artikel vervangt geen medisch advies: bespreek een allergie of astma met je huisarts of allergoloog, en huidklachten bij je hond met je dierenarts. Klopt er iets niet, mail dan naar [email protected].

Kort samengevat

• Een poedel verhaart weinig, maar geen hond is allergievrij.
• Je reageert op eiwitten uit huid, speeksel en urine, niet op haar.
• Onderzoek vond geen bewijs dat een ras hypoallergeen is; de individuele hond telt.
• Reageer je vooral op Can f 5, dan kan een teef of gecastreerde reu schelen.
• Test meerdere keren met de hond zelf en maak afspraken met de fokker.
• Hondvrije slaapkamer, buiten borstelen en een HEPA-filter beperken de klachten.