Oorontsteking bij de toypoedel: herkennen, behandelen en voorkomen dat het terugkomt

Je toypoedel schudt opeens vaker zijn kop, krabt met een achterpoot aan één oor en als je de oorflap optilt, ruik je iets wat er niet hoort. Grote kans dat het om een oorontsteking gaat. Dat is een van de meest voorkomende redenen waarom honden bij de dierenarts komen, en poedels staan er niet voor niets om bekend. In dit artikel lees je hoe je het herkent, wat de dierenarts doet en waarom de ontsteking zelf vaak maar de helft van het verhaal is. Over de dagelijkse oorverzorging lees je meer in oren schoonmaken bij je toypoedel.

Waarom juist poedels

Onderzoekers van het Royal Veterinary College bekeken de dossiers van ruim 22.000 honden in Britse dierenartspraktijken. In één jaar had 7,3 procent een vastgestelde oorontsteking van de uitwendige gehoorgang, ongeveer één op de veertien honden. Poedelrassen samen hadden bijna twee keer zoveel risico als honden van andere rassen. Ook de vorm van het oor telde mee: honden met hangende oren hadden duidelijk meer kans dan honden met staande oren.

Bij de poedel komen twee dingen samen. De oorflap hangt over de gehoorgang en in die gehoorgang groeit haar. Dat maakt het binnenin warm en slecht geventileerd. Komt daar vocht bij, na het zwemmen of een wasbeurt, dan hebben gisten en bacteriën het naar hun zin.

Zo herken je een oorontsteking

• Vaak kopschudden of met de kop langs de bank en vloer schuren.
• Krabben aan het oor, soms met een piepje omdat het pijn doet.
• Een vieze, zure of zoetige geur.
• Rode, gezwollen huid in het oor, bruin of geel smeer of vochtige afscheiding.
• Terugdeinzen of grommen als je het oor aanraakt.

Houdt je hond zijn kop scheef, loopt hij wankel of draait hij rondjes, dan kan de ontsteking verder zitten, in het middenoor. Dat is een reden om dezelfde dag te bellen. Een dikke, zachte oorflap is meestal een oorbloeding (othematoom): een bloeduitstorting die ontstaat door het vele schudden en krabben. Ook daarvoor moet je naar de dierenarts. Twijfel je wat je ziet, dan helpt onze gezondheidscheck als eerste leidraad.

Wat de dierenarts doet

De dierenarts kijkt met een otoscoop in de gehoorgang. Daarbij gaat het om twee vragen: zit er iets in wat er niet hoort, zoals een grasaar of oormijt, en is het trommelvlies heel? Dat laatste is belangrijk, want veel oordruppels mogen niet worden gebruikt als het trommelvlies beschadigd is. Vaak neemt de dierenarts ook wat oorsmeer af om onder de microscoop te bekijken. Dan is te zien of er vooral gist (meestal Malassezia) of bacteriën zitten, en dat bepaalt welk middel werkt.

De behandeling bestaat meestal uit het schoonmaken van het oor en oordruppels op recept. Een pijnlijk, gezwollen oor laat zich soms pas goed schoonmaken onder een roesje. Belangrijk voor thuis: maak de kuur af, ook als het na een paar dagen beter lijkt, en ga terug voor de controle die de dierenarts afspreekt. Gebruik geen huismiddeltjes of restjes druppels van een vorige keer. Krabt je hond het oor open, dan kan een zachte kraag tijdelijk helpen.

De ontsteking is vaak een symptoom

Dierenartsen kijken bij oorontstekingen naar vier lagen. De oorzaak die de ontsteking start, de infectie die erop volgt (gist en bacteriën), de aanleg die het makkelijker maakt (hangende oren, haar in de gehoorgang, vocht) en de factoren die het in stand houden als het lang duurt. Druppels pakken vooral de infectie aan. Blijft de oorzaak bestaan, dan komt de ontsteking terug.

Die oorzaak is het vaakst allergie: voor iets in de omgeving, zoals huisstofmijt of pollen, of voor een ingrediënt in het voer. Andere oorzaken zijn een grasaar, oormijt of een huidaandoening. Let op signalen buiten het oor: likt of knaagt je hond ook aan zijn poten, of krabt hij aan buik en oksels, dan wijst dat eerder richting allergie.

Denkt de dierenarts aan voedselallergie, dan is een eliminatiedieet de manier om het uit te zoeken: minstens acht weken uitsluitend een voer met een eiwitbron die je hond nog nooit heeft gehad, of een speciaal dieetvoer, en daarna het oude voer terug om te kijken of de klachten terugkomen. Bloedtests op voedselallergie zijn daarvoor niet betrouwbaar. Lees meer over voer in voeding voor de toypoedel.

Waarom je het niet moet laten slepen

Een oorontsteking die steeds terugkomt of lang doorsuddert, verandert de gehoorgang. De huid wordt dikker, de gang wordt nauwer en kan op den duur zelfs verkalken. Dan valt het oor niet meer goed schoon te maken en werken druppels steeds slechter. In het uiterste geval blijft alleen een operatie over waarbij de hele gehoorgang wordt verwijderd, met minder gehoor als gevolg. Zover hoeft het bijna nooit te komen als je er vroeg bij bent en de oorzaak serieus neemt.

Gaat het om een chronisch probleem, kijk dan ook hoe je hondenverzekering omgaat met terugkerende klachten en met aandoeningen die al bestonden voor de ingangsdatum.

Voorkomen: wat je zelf in de hand hebt

• Wekelijks kijken en ruiken. Een gezond oor is lichtroze, schoon en geurloos. Zo zie je een begin snel.
• Droog na water. Dep de oorflappen na zwemmen of wassen droog met een microvezel handdoek.
• Niet overdrijven met schoonmaken. Een schoon oor laat je met rust en wattenstaafjes gaan nooit de gehoorgang in.
• Oorhaar in overleg. Knippen rondom de ooropening hoort bij de trimbeurt. Plukken is omstreden en doe je alleen op advies van trimmer of dierenarts.
• Bij herhaling: zoek de oorzaak. Twee of drie keer per jaar een oorontsteking is geen pech, maar een signaal.

Oorproblemen staan in het rijtje van de bekende aandachtspunten bij dit ras; het volledige overzicht vind je bij gezondheid bij de toypoedel.

Kort samengevat

• Poedelrassen hebben bijna twee keer zoveel kans op een oorontsteking als andere rassen.
• Signalen: kopschudden, krabben, geur, roodheid, afscheiding, pijn.
• Scheve kop of wankelen: dezelfde dag naar de dierenarts.
• Niet zelf druppelen: eerst moet het trommelvlies gecontroleerd worden.
• Kuur afmaken en naar de controle, ook als het beter lijkt.
• Komt het terug, dan is allergie de meest waarschijnlijke onderliggende oorzaak.